ปวดกล้ามเนื้อและกระดูก คือความเจ็บปวดที่เกิดขึ้นกับ “โครงสร้างหลัก” ที่ช่วยในการเคลื่อนไหวของร่างกาย ซึ่งไม่ได้จำกัดอยู่เพียงแค่กล้ามเนื้อเท่านั้น แต่ยังครอบคลุมไปถึงอวัยวะที่ทำงานประสานกัน ได้แก่
- กระดูกและข้อต่อ : เช่น ข้อเสื่อม หรือการอักเสบในข้อ
- เอ็นยึดข้อ : ที่ช่วยยึดกระดูกให้คงรูป
- เอ็นกล้ามเนื้อ : จุดเชื่อมต่อสำคัญที่ช่วยให้เราขยับร่างกายได้
ซึ่งอาการปวดมีตั้งแต่ปวดแบบเล็กน้อยไปจนถึงปวดรุนแรง อาการปวดระบบกระดูกและกล้ามเนื้อโดยส่วนใหญ่มักเกิดจากการบาดเจ็บ เช่น ข้อแพลง กระดูกหัก การใช้งานซ้ำมากเกินไป หรือเกิดจากภาวะ/โรคต่าง ๆ เช่น ข้ออักเสบ ไฟโบรมัยอัลเจีย เป็นต้น
สาเหตุที่พบบ่อย ได้แก่
- โรคข้ออักเสบ เช่น ข้อเสื่อม และข้ออักเสบรูมาตอยด์
- โรคภูมิคุ้มกันทำลายตนเอง เช่น โรคลูปัส
- หมอนรองกระดูกสันหลังเคลื่อนหรือปลิ้น
- การบาดเจ็บจากอุบัติเหตุทางรถยนต์ การหกล้ม กระดูกหัก ข้อแพลง ข้อเคลื่อน หรือการกระแทกโดยตรง
- การไม่เคลื่อนไหวเป็นเวลานาน หรือมีท่าทางที่ไม่ถูกต้อง
- การใช้งานร่างกายมากเกินไปจากการทำงานหรือการเล่นกีฬา
- เส้นประสาทถูกกดทับ (Pinched nerves)
- ภาวะกล้ามเนื้อเกร็งผิดปกติ (Spasticity)
- ภาวะกระดูกสันหลังเคลื่อน (Spondylolisthesis) ซึ่งเป็นโรคของกระดูกสันหลังที่ส่งผลต่อกระดูกสันหลังส่วนล่าง
อาการปวดระบบกระดูกและกล้ามเนื้อมีลักษณะอย่างไรบ้าง
- อาการปวดกระดูก มักรู้สึกปวดตื้อ ๆ ลึก ๆ เหมือนความเจ็บปวดมาจากข้างในร่างกาย หากกระดูกหัก อาการปวดจะชัดเจนและรุนแรงมากขึ้น
- อาการปวดข้อ อาจปวดตลอดเวลาหรือเป็น ๆ หาย ๆ อาจจะรู้สึกข้อติด ตื้อ ปวด หรือเจ็บ บางครั้งอาจมีความรู้สึกแสบร้อน เต้นตุบ ๆ หรือรู้สึกเหมือนมีการเสียดสีกัน หลายคนพบว่าอาการปวดข้อจะดีขึ้นเมื่อพัก และอาการจะแย่ลงเมื่อมีการเคลื่อนไหว
- อาการปวดกล้ามเนื้อ อาจรู้สึกปวดลึก ๆ อย่างต่อเนื่อง หรือมีอาการปวดแปลบเป็นครั้งคราว บางคนปวดกล้ามเนื้อทั่วร่างกาย ในขณะที่บางคนปวดเฉพาะจุด
- อาการปวดเอ็นยึดกล้ามเนื้อและเอ็นยึดกระดูก มักปวดมากขึ้นเมื่อขยับหรือใช้งานบริเวณที่ได้รับเคลื่อนไหว ลักษณะความเจ็บปวดมักเป็นอาการปวดแหลมคม
แนวทางการรักษาอาการปวดระบบกล้ามเนื้อและกระดูก
อาการปวดของระบบกล้ามเนื้อและกระดูกหลายชนิดสามารถรักษาได้โดยไม่ต้องผ่าตัด แนวทางการรักษามีดังนี้
- การใช้รักษาด้วยการใช้ยา เช่นยาต้านการอักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ (NSAIDs) ยาคลายกล้ามเนื้อ และยาแก้ปวด เพื่อลดอาการปวดและการอักเสบ
- การรักษาด้วยหัตถการระงับปวด การทำหัตถการต่อไปนี้สามารถช่วย ในผู้ป่วยที่มีอาการปวดหลัง หรือปวดกระดูกสันหลังเรื้อรัง ได้แก่
-
- การฉีดยาเข้าบริเวณกระดูกสันหลัง เช่น การฉีดยาเข้าช่องเหนือไขสันหลัง (epidural)
-
- การบล็อกข้อต่อฟาเซต (facet block)
- การบล็อกรากประสาทเฉพาะจุด (selective nerve root block)
-
- การทำกายภาพบำบัด เช่น การออกกำลังกายเฉพาะบุคคล การยืดเหยียด การรักษาด้วยหัตถบำบัด ช่วยเพิ่มความยืดหยุ่น ความแข็งแรง และท่าทางที่ถูกต้อง พร้อมทั้งช่วยลดอาการปวด
การป้องกันการเกิดอาการปวด
- หลีกเลี่ยงการสูบบุหรี่ เนื่องจากการสูบบุหรี่เพิ่มการอักเสบในร่างกาย
- รับประทานอาหารที่มีคุณค่าทางโภชนาการ เพื่อส่งเสริมสุขภาพของกระดูก กล้ามเนื้อ และข้อต่อ
- ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ โดยเลือกกิจกรรมที่เหมาะสมกับอายุและสุขภาพโดยรวมของตนเอง รวมถึงควรหมั่นยืดเหยียดกล้ามเนื้อเป็นประจำ
- ใช้เทคนิคการยกของที่ถูกต้อง
- พบแพทย์หรือบุคลากรทางการแพทย์เมื่อเริ่มมีอาการปวดที่เป็นอยู่อย่างต่อเนื่อง
อ้างอิง:
- Cleveland Clinic. (2566, กุมภาพันธ์ 20). อาการปวดระบบกระดูกและกล้ามเนื้อ (Musculoskeletal Pain): อาการ สาเหตุ และการรักษา. https://my.clevelandclinic.org/health/symptoms/musculoskeletal-pain
- UT Southwestern Medical Center. (ม.ป.ป.). อาการปวดระบบกระดูกและกล้ามเนื้อ (Musculoskeletal Pain). https://utswmed.org/conditions-treatments/musculoskeletal-pain/
การรักษาอาการปวดที่ Bangkok Interventional Clinic
เราให้ความสำคัญกับการรักษาเชิงลึก ที่ออกแบบให้เหมาะสมกับแต่ละบุคคล
- ประเมินและรักษาโดยแพทย์เฉพาะทางด้านการระงับปวด
- หัตถการระงับปวดเฉพาะจุด เพื่อลดอาการได้อย่างรวดเร็ว
- การให้ความรู้แก่ผู้ป่วย เพื่อร่วมวางแผนการดูแลตนเองอย่างยั่งยืน
เรามีเป้าหมายในการยกระดับคุณภาพชีวิตของทุกท่านที่เข้ามารับบริการให้ดีที่สุด หากคุณกำลังเผชิญกับอาการปวดที่ส่งผลต่อการใช้ชีวิตประจำวัน การประเมินที่ถูกต้อง และการรักษาที่เหมาะสม คือจุดเริ่มต้นของการเปลี่ยนแปลง
