Epidural Steroid Injection หรือ ESI คือ หัตถการฉีดยาสเตียรอยด์ (คอร์ติโคสเตียรอยด์) ผสมกับยาชาเฉพาะที่ เข้าไปยังโพรงประสาทสันหลัง (Epidural Space) ซึ่งเป็นช่องว่างที่หุ้มรอบไขสันหลัง และรากประสาท มีลักษณะคล้ายปลอกที่บรรจุไขมัน หลอดเลือด และเนื้อเยื่อเกี่ยวพัน
เมื่อรากประสาทในบริเวณนี้เกิดการอักเสบ หรือถูกกดทับจากโครงสร้างกระดูกสันหลังที่ผิดปกติ การฉีดยาเข้าไปยังตำแหน่งดังกล่าวโดยตรง จะช่วยลดบวม และลดการระคายเคืองของเส้นประสาท ทำให้อาการปวดทุเลาลงโดยไม่ต้องผ่าตัดใหญ่
หัตถการนี้อาศัยอุปกรณ์ทางการแพทย์เฉพาะทางเพื่อความแม่นยำ ได้แก่ เครื่องเอกซเรย์นำทาง (Fluoroscopy) หรือเครื่องอัลตราซาวนด์ (Ultrasound) สำหรับระบุตำแหน่งปลายเข็ม เข็มฉีดยาขนาดเฉพาะสำหรับหัตถการระงับปวด สารทึบรังสี (Contrast Media) เพื่อยืนยันว่า ปลายเข็มอยู่ในโพรงประสาทสันหลังจริงก่อนปล่อยยา และยาที่ใช้คือคอร์ติโคสเตียรอยด์ผสมกับยาชาเฉพาะที่
| ประเด็น | ESI (ฉีดเข้าโพรงประสาทสันหลัง) | รับประทานยาสเตียรอยด์ |
| วิธีนำส่งยา | ฉีดเข้าตำแหน่งที่มีการอักเสบของรากประสาทโดยตรงภายใต้เครื่องเอกซเรย์นำทาง | ยาดูดซึมผ่านทางเดินอาหารแล้วกระจายไปทั่วร่างกาย |
| ปริมาณยาที่กระจายทั่วร่างกาย | น้อยกว่า เนื่องจากยาส่วนใหญ่ออกฤทธิ์เฉพาะบริเวณที่ฉีด | มากกว่า เนื่องจากต้องกระจายไปทั่วร่างกายก่อนถึงบริเวณที่อักเสบ |
| ระยะเวลาที่เริ่มเห็นผลชัดเจน | ประมาณ 1-2 สัปดาห์ และบรรเทาปวดต่อเนื่องได้หลายเดือน | ออกฤทธิ์เร็วกว่าในบางกรณี แต่มักต้องรับประทานต่อเนื่องและฤทธิ์อยู่ได้ไม่นานเท่า |
| ความถี่ในการใช้ | แพทย์จำกัดจำนวนครั้งต่อปีเพื่อลดผลกระทบต่อกระดูกและเนื้อเยื่อข้างเคียง | ขึ้นอยู่กับดุลยพินิจแพทย์ตามอาการและระยะเวลาของโรค |
กลไกการบรรเทาปวดของ ESI เกิดขึ้นผ่านสองกลไกหลักที่ทำงานร่วมกัน ทั้งการยับยั้งการอักเสบเฉพาะจุดและการออกฤทธิ์ของยาที่แบ่งเป็นสองระยะ ดังรายละเอียดต่อไปนี้
เมื่อหมอนรองกระดูกสันหลังเคลื่อนกดทับเส้นประสาท หรือโพรงประสาทตีบแคบจนรากประสาทถูกเบียด ร่างกายจะสร้างสารสื่อการอักเสบขึ้นบริเวณรากประสาทนั้น ทำให้เกิดอาการบวม ระคายเคือง และปวดร้าวตามแนวเส้นประสาท ตัวยาคอร์ติโคสเตียรอยด์ที่ฉีดเข้าไปในโพรงประสาทสันหลังจะออกฤทธิ์ยับยั้งสารสื่อการอักเสบเหล่านี้โดยตรงที่บริเวณรากประสาท ช่วยลดบวมและลดการกดทับของเส้นประสาท ทำให้สัญญาณความปวดที่ส่งไปยังสมองลดลงตามไปด้วย
การบรรเทาปวดจาก ESI เกิดขึ้นเป็น 2 ช่วง เนื่องจากยาที่ฉีดเป็นส่วนผสมระหว่างยาชาเฉพาะที่กับยาสเตียรอยด์
ForEpidural Steroid Injectionสันหลังใช้รักษาอาการปวดที่มีต้นเหตุจากการอักเสบ หรือการกดทับของรากประสาทในกระดูกสันหลัง โดยแบ่งกลุ่มโรคที่พบบ่อยได้ดังนี้
แพทย์เลือกเทคนิคการฉีดยาเข้าโพรงประสาทสันหลังตามตำแหน่งที่เป็นสาเหตุของอาการปวดและลักษณะพยาธิสภาพของผู้ป่วยแต่ละราย โดยแบ่งเป็น 3 รูปแบบหลัก ดังนี้
เป็นการฉีดยาผ่านช่องเปิดข้างกระดูกสันหลัง (Neural Foramen) ซึ่งเป็นช่องที่รากประสาทแต่ละเส้นออกจากกระดูกสันหลัง เทคนิคนี้ทำให้ยาเข้าถึงรากประสาทเส้นที่มีปัญหาได้อย่างเจาะจงเป็นรายเส้น จึงมักใช้เมื่อผลตรวจภาพวินิจฉัย หรืออาการทางคลินิกชี้ชัดว่า มีรากประสาทเส้นใดเส้นหนึ่งถูกกดทับหรืออักเสบ เหมาะกับผู้ที่มีอาการปวดร้าวลงแขนหรือขาชัดเจนตามแนวเส้นประสาทเส้นใดเส้นหนึ่ง
เป็นการฉีดยาผ่านช่องเปิดตามธรรมชาติที่ปลายกระดูกสันหลังส่วนกระเบนเหน็บ หรือกระดูกก้นกบ (Sacral Hiatus) ยาที่ฉีดจะกระจายตัวขึ้นไปในโพรงประสาทสันหลังได้เป็นบริเวณกว้าง เทคนิคนี้จึงเหมาะกับผู้ที่มีพยาธิสภาพหลายระดับ ผู้ที่เคยผ่าตัดกระดูกสันหลังมาก่อนจนกายวิภาคบริเวณอื่นเปลี่ยนแปลงไป หรือผู้ที่มีอาการปวดหลังส่วนล่างลามลงขาทั้งสองข้าง
เป็นการฉีดยาผ่านช่องว่างระหว่างแผ่นกระดูกสันหลังสองข้อต่อ (Interlaminar Space) เข้าสู่โพรงประสาทด้านหลังโดยตรง ยาจะกระจายตัวครอบคลุมบริเวณกว้างในแนวตั้ง เทคนิคนี้เหมาะกับผู้ที่มีภาวะโพรงประสาทตีบแคบหลายระดับ หรือมีการอักเสบของรากประสาทในตำแหน่งที่ต้องการให้ยากระจายทั่วถึง
การรักษาด้วย ESI มีข้อดีหลายประการที่ทำให้แพทย์เลือกใช้เป็นแนวทางบรรเทาอาการปวดจากรากประสาท โดยเฉพาะในผู้ป่วยที่ต้องการหลีกเลี่ยงการผ่าตัดใหญ่ สรุปจุดเด่นได้ดังนี้
แม้ ESI จะช่วยบรรเทาอาการปวดจากรากประสาทได้หลายกลุ่มโรค แต่ความเหมาะสมยังขึ้นอยู่กับลักษณะอาการและสภาพร่างกายของแต่ละบุคคล โดยกลุ่มที่แพทย์มักพิจารณาให้เข้ารับการรักษาด้วยวิธีนี้ ได้แก่
ทั้งนี้ ความเหมาะสมของการรักษาด้วยวิธีนี้ขึ้นอยู่กับผลการตรวจวินิจฉัย และดุลยพินิจของแพทย์เฉพาะทางเป็นสำคัญ ผู้ที่สนใจควรเข้ารับการประเมินอาการโดยละเอียดก่อนวางแผนการรักษา
แม้การEpidural Steroid Injectionสันหลัง จะเป็นหัตถการที่มีความเสี่ยงค่อนข้างต่ำเมื่อทำโดยแพทย์เฉพาะทาง แต่ก็ยังมีผลข้างเคียง และข้อควรระวังที่ผู้ป่วยควรทราบก่อนตัดสินใจเข้ารับการรักษา
Our goal is to improve the quality of life for every person who comes to us for care. If you are experiencing pain that affects your daily life, an accurate diagnosis and the right treatment plan are the first steps toward meaningful change. Bangkok Interventional Clinic — Specialised Pain and Nerve Care by Multidisciplinary Specialist Physicians
Bangkok Interventional Clinic Team
Message received.
And will get back to you as soon as possible.
Auto close in 5 seconds
