ปวดคอร้าวขึ้นศีรษะจากข้อต่อ Facet
อาการปวดคอที่ร้าวขึ้นไปถึงศีรษะเป็นปัญหาที่พบได้บ่อยในคนทำงานและผู้สูงอายุ หนึ่งในสาเหตุสำคัญที่มักถูกมองข้ามคือความผิดปกติของ ข้อต่อ Facet ซึ่งเป็นข้อต่อเล็ก ๆ ที่เชื่อมกระดูกสันหลังเข้าด้วยกัน โดยเฉพาะข้อต่อ Facet ในกระดูกสันหลังส่วนคอ เมื่อข้อต่อเหล่านี้เกิดการเสื่อมหรืออักเสบ จะก่อให้เกิดอาการปวดคอ และอาจร้าวขึ้นศีรษะจนคล้ายอาการปวดศีรษะเรื้อรังได้
สาเหตุของอาการปวดคอจากข้อต่อ Facet
มีสาเหตุหลายประการที่ทำให้เกิดอาการปวดคอร้าวขึ้นศีรษะจากข้อต่อ Facet เช่นจากการอักเสบจากการเสื่อมของกระดูกอ่อน การเคลื่อนไหวซ้ำ ๆ ท่าทางที่ไม่เหมาะสม การบาดเจ็บจากกีฬา หรือโรค/ความผิดปกติของกระดูกสันหลังเป็นต้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งข้อต่อฟาเซ็ตของกระดูกสันหลังส่วนคอมีการทำงานและเคลื่อนไหวเกือบตลอดเวลาเพื่อควบคุมและรักษาเสถียรภาพของคอ ซึ่งสาเหตุที่พบได้บ่อยของของอาการปวดข้อต่อฟาเซ็ตในกระดูกสันหลังส่วนคอ มีดังนี้
-
การเสื่อมของข้อต่อฟาเซ็ตตามอายุ
-
การบาดเจ็บหรืออุบัติเหตุเช่น รถชน หรืออาการคอสะบัด
-
โรคหมอนรองกระดูกเสื่อม
-
โรคข้อเสื่อมของกระดูกสันหลัง
-
ท่าทางที่ไม่เหมาะสมเช่น นั่งหลังค่อม คอยื่น
-
โรคของกระดูกสันหลังเช่น โรคข้ออักเสบรูมาตอยด์ หรือ โรคข้อกระดูกสันหลังอักเสบยึดติด
อาการแสดง
อาการปวดข้อต่อฟาเซ็ตของกระดูกสันหลังส่วนคอ หรือ Cervical Facet Joint Syndrome สามารถแสดงอาการได้หลากหลาย ขึ้นอยู่กับตำแหน่งของข้อต่อที่มีปัญหา รวมถึงความรุนแรงของการบาดเจ็บ หรือ
การเสื่อมของข้อต่อโดยทั่วไป อาการปวดมักเริ่มต้นเฉพาะที่บริเวณลำคอ อาการปวดอาจร้าวไปยัง
ตำแหน่งอื่นๆดังนี้
- อาการปวดคอเฉพาะที่ บริเวณระดับของข้อต่อฟาเซ็ตที่มีความผิดปกติ
- อาการปวดตื้อๆ หรือความตึงแข็งของลำคอ ทำให้หมุนคอซ้าย–ขวา หรือก้ม–เงยลำบาก
- อาการปวดศีรษะ โดยมักปวดบริเวณท้ายทอย (สัมพันธ์กับ cervicogenic headache)
- อาการปวดเมื่อยหรือเกร็งของกล้ามเนื้อคอ
- กดเจ็บเฉพาะจุดบริเวณข้อต่อฟาเซ็ตที่มีการอักเสบ
- อาการปวดร้าวระหว่างสะบักหรือหลังส่วนบน
การรักษาอาการปวดจากข้อต่อ Facet ในกระดูกสันหลังส่วนคอ
- การรักษาอาการปวดจากข้อต่อ Facet ในกระดูกสันหลังส่วนคอ มักเริ่มจากการรักษาเบื้องต้นอาจประกอบด้วย
การใช้ยาเพื่อลดอาการปวดและการอักเสบ - การทำกายภาพบำบัด
ในผู้ป่วยจำนวนมาก วิธีการรักษาเหล่านี้สามารถช่วยให้อาการดีขึ้นและฟื้นตัวได้อย่างเหมาะสม อย่างไรก็ตาม หากผู้ป่วยยังคงมีอาการปวดอย่างชัดเจนแม้จะได้รับการรักษาข้างต้นแล้ว แพทย์อาจพิจารณาการรักษาด้วยหัตถการระงับปวดอื่นๆ ดังนี้
- การฉีดยาชาบล็อกเส้นประสาทบริเวณกระดูกสันหลังส่วนคอ
- การทำลายเส้นประสาทด้วยคลื่นความร้อน(การจี้ไฟฟ้าที่เส้นประสาท)
- การฉีดยาสเตียรอยด์เข้าไปที่ข้อต่อ Facet เพื่อลดการอักเสบ
- การฉีดเกล็ดเลือดเข้มข้น (PRP)
ซึ่งการเลือกวิธีการรักษาด้วยวิธีใดนั้นแพทย์จะพิจารณาตามความรุนแรงของอาการ สาเหตุของโรค และการตอบสนองต่อการรักษาในแต่ละบุคคล
การป้องกัน
สามารถลดความเสี่ยงของการเกิดอาการปวดคอจากข้อต่อ Facet ได้ด้วยวิธีต่อไปนี้
- ปรับท่าทางการนั่ง การยืน และการทำงานให้ถูกต้อง
- หลีกเลี่ยงการใช้งานคอในท่าที่ไม่เหมาะสมเป็นเวลานานเช่น การก้มคอ หรือเงยคอเป็นเวลานาน
-
การปรับสภาพแวดล้อมในการทำงานให้เหมาะสมเช่น จัดโต๊ะ/จอ ที่ทำงานให้เหมาะสม
- การพักและเปลี่ยนอิริยาบถเป็นระยะเช่น ยืดเหยียดกล้ามเนื้อคอและไหล่ทุก ๆ ประมาณ 30 นาที
- ออกกำลังกายเสริมความแข็งแรงของกล้ามเนื้อคอ กล้ามเนื้อคอชั้นลึก หลังส่วนบน และไหล่ รวมถึงการยืดเหยียดกล้ามเนื้ออย่างเหมาะสมและสม่ำเสมอ
- ควรหลีกเลี่ยงการแบกของหนัก เช่น กระเป๋าเป้ที่มีน้ำหนักมากเกินไป รวมถึงการเคลื่อนไหวคออย่างรวดเร็ว กระตุก หรือซ้ำ ๆ
- ควรเลือกหมอนที่สามารถรองรับส่วนโค้งตามธรรมชาติของคอ ไม่สูงหรือต่ำเกินไป
อ้างอิง
- Bogduk, N. (2014). On cervical zygapophysial joint pain after whiplash. Spine, 39(3), E187–E193.
https://doi.org/10.1097/BRS.0000000000000126 - Cervical facet joint syndrome. (2023). In StatPearls. StatPearls Publishing.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK541049/ - Manchikanti, L., Kaye, A. D., Falco, F. J. E., Hirsch, J. A., & Benyamin, R. M. (2015). Cervical facet joint interventions: Evidence-based practice guidelines. Pain Physician, 18(3), E535–E582.
- Provenzano, D. A. (2022). Cervical facet joint pain.
https://davidprovenzanomd.com/wp-content/uploads/2022/06/Cervical-Facet-Pain-Summer-2022.pdf - Seo, J. Y., Kim, Y. H., & Lee, C. J. (2023). Diagnosis and management of cervical facet joint pain. Anesthesia and Pain Medicine, 18(2), 117–126.
https://doi.org/10.17085/apm.25378
การรักษาอาการปวดที่ Bangkok Interventional Clinic
เราให้ความสำคัญกับการรักษาเชิงลึก ที่ออกแบบให้เหมาะสมกับแต่ละบุคคล
- ประเมินและรักษาโดยแพทย์เฉพาะทางด้านการระงับปวด
- หัตถการระงับปวดเฉพาะจุด เพื่อลดอาการได้อย่างรวดเร็ว
- การให้ความรู้แก่ผู้ป่วย เพื่อร่วมวางแผนการดูแลตนเองอย่างยั่งยืน
เรามีเป้าหมายในการยกระดับคุณภาพชีวิตของทุกท่านที่เข้ามารับบริการให้ดีที่สุด หากคุณกำลังเผชิญกับอาการปวดที่ส่งผลต่อการใช้ชีวิตประจำวัน การประเมินที่ถูกต้อง และการรักษาที่เหมาะสม คือจุดเริ่มต้นของการเปลี่ยนแปลง
