ปวดจากภาวะกล้ามเนื้อหดเกร็ง

ปวดจากภาวะกล้ามเนื้อหดเกร็ง คืออะไร ทำไมถึงปวดรุนแรงกว่าที่คิด

อาการปวดบางตำแหน่งที่เกิดขึ้นแบบฉับพลัน ปวดตึงรุนแรงจนกล้ามเนื้อแข็งเป็นก้อน อาจไม่ใช่เพียงความเมื่อยล้าธรรมดา แต่อาจเป็นสัญญาณของภาวะกล้ามเนื้อหดเกร็ง ซึ่งเกิดจากการหดตัวของกล้ามเนื้ออย่างเฉียบพลันและรุนแรง มักพบได้บริเวณคอ บ่า ไหล่ หลัง หรือขา โดยมีปัจจัยกระตุ้นจากความเครียด การใช้งานกล้ามเนื้อซ้ำ ๆ การนั่งหรืออยู่ในท่าเดิมเป็นเวลานาน รวมถึงความไม่สมดุลของแร่ธาตุในร่างกาย หากไม่ได้รับการดูแลอย่างเหมาะสม อาการเหล่านี้อาจรบกวนการใช้ชีวิตประจำวันได้ การทำความเข้าใจสาเหตุและวิธีดูแลที่ถูกต้องจึงเป็นจุดเริ่มต้นสำคัญในการบรรเทาอาการและป้องกันไม่ให้กลับมาเป็นซ้ำ
โดยเฉพาะคนทำงานออฟฟิศที่ต้องนั่งหน้าจอเป็นเวลานาน อาการปวดเล็ก ๆ เหล่านี้อาจกลายเป็นปัญหาเรื้อรังได้หากละเลย บทความนี้จะพาคุณไปรู้จักสาเหตุ แนวทางการรักษา และการป้องกันกล้ามเนื้อหดเกร็ง เพื่อให้คุณทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพโดยไม่ต้องทนกับความปวดอีกต่อไป

สาเหตุสำคัญของการเกิดกล้ามเนื้อหดเกร็ง

อาจมีได้หลากหลายสาเหตุเช่น 

• ออฟฟิศซินโดรมเช่น การทำงานหน้าคอมพิวเตอร์ หรือนั่งทำงานท่าเดิมนานๆ
• การใช้งานกล้ามเนื้อมากเกินไป หรือการออกกำลังกายเป็นเวลานาน
• ความเครียด พักผ่อนน้อย ส่งผลให้กล้ามเนื้อตึงเครียดต่อเนื่อง
• ภาวะขาดน้ำ/อิเล็กโทรไลต์
• ผลรองจากโรคหรือการบาดเจ็บบางชนิด เช่น โรคของเส้นประสาท (neuropathy) โรคเบาหวาน โรคหลอดเลือดสมอง หรือการบาดเจ็บของไขสันหลัง

อาการเกร็งของกล้ามเนื้อบางครั้งอาจเกิดร่วมกับอาการปวดหลังส่วนล่าง ซึ่งเป็นภาวะที่พบได้บ่อย ในหลายกรณีพบว่ามีการอักเสบร่วมด้วย ซึ่งอาจนำไปสู่กล้ามเนื้ออ่อนแรงและทำให้อาการเกร็งเพิ่มมากขึ้น

แนวทางการดูแลตนเองเบื้องต้น 

หากมีภาวะกล้ามเนื้อหดเกร็งเฉียบพลันสามารถปฏิบัติได้ดังนี้ 

• ค่อย ๆ ยืดกล้ามเนื้อและนวดบริเวณที่มีอาการ
• ใช้ความร้อน เช่น ประคบด้วยผ้าอุ่น แผ่นให้ความร้อนในระดับต่ำ หรือแช่น้ำอุ่นบริเวณที่มีอาการ อาจช่วยบรรเทาได้
• การใช้ความเย็น เช่น เจลประคบเย็น หรือถุงน้ำแข็ง (ห่อด้วยผ้าบาง ๆ) ประคบบริเวณกล้ามเนื้อที่มีอาการขณะยืดกล้ามเนื้อเล็กน้อย  อาจช่วยบรรเทาได้

หากอาการปวดจากภาวะกล้ามเนื้อหดเกร็งมีอาการรุนแรงและอาการปวดไม่ดีขึ้นแนะนำให้เข้าพบแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเพื่อหาแนวทางการรักษาต่อไป

แนวทางรักษา

• 1. การใช้ยาบรรเทาอาการปวดและยาคลายกล้ามเนื้อ ตามแพทย์สั่ง สามารถช่วยบรรเทาอาการปวด อาการเกร็ง
     ของกล้ามเนื้อได้
     
     
  2. การรักษาด้วยหัตถการระงับปวด สำหรับภาวะกล้ามเนื้อหดเกร็งได้แก่
     
     
     • การฉีดยาที่จุดกดเจ็บ ยาที่ใช้: ยาชาเฉพาะที่ ร่วมกับหรือไม่ร่วมกับสเตียรอยด์ ขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของแพทย์
     • การฝังเข็มแห้ง

• • การฉีดโบทูลินัมท็อกซิน ข้อบ่งชี้: ภาวะกล้ามเนื้อเกร็งเฉพาะจุดที่รักษายาก เช่นในโรคคอบิดเกร็ง หรือกล้ามเนื้อเกร็งหลังโรคหลอดเลือดสมอง

การป้องกัน

• ดื่มน้ำให้เพียงพอ :  ดื่มน้ำหรือเครื่องดื่มที่มีเกลือแร่ตลอดทั้งวัน เพื่อช่วยให้เซลล์กล้ามเนื้อมีความชุ่มชื้นและลดความไวต่อการเกิดตะคริว
• รับประทานอาหารที่มีสารอาหารครบถ้วน :  เลือกรับประทานอาหารที่อุดมด้วยแคลเซียม โพแทสเซียม และแมกนีเซียม เช่น กล้วย อะโวคาโด ผักใบเขียวเข้ม โยเกิร์ต ถั่วเมล็ดแห้ง และถั่วเปลือกแข็ง
• ยืดเหยียดกล้ามเนื้อเป็นประจำ : ยืดเหยียดกล้ามเนื้อทุกวัน โดยเฉพาะก่อนและหลังการออกกำลังกาย รวมถึงก่อนเข้านอน
• เพิ่มความคล่องตัวและสมรรถภาพร่างกาย : ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอและฝึกความแข็งแรงของกล้ามเนื้อ เนื่องจากกล้ามเนื้อที่แข็งแรงและยืดหยุ่นดีจะเกิดอาการเกร็งได้น้อยลง
• หลีกเลี่ยงสิ่งกระตุ้น : ลดการบริโภคคาเฟอีนและแอลกอฮอล์ ซึ่งอาจรบกวนการดูดซึมแร่ธาตุของร่างกาย
• ท่าทางที่เหมาะสม : รักษาท่าทางการนั่งและการทำงานให้ถูกต้อง โดยเฉพาะบริเวณหลัง เพื่อลดความตึงเครียดของกล้ามเนื้อ

อ้างอิง:

• Lobo, S., & Sharda, A. (2565). กลุ่มอาการปวดจากพังผืดกล้ามเนื้อ (Myofascial Pain Syndrome): การทบทวนวรรณกรรม. International Journal of Clinical Medicine Case Reports, 2(1), 1-5. https://ijclinmedcasereports.com/pdf/IJCMCR-RW-01091.pdf
• Pergolizzi Jr, J., Choudhury, S., Magnusson, P., et al. (2021). Skeletal muscle spasms. Cureus, 13(8), a598.

การรักษาอาการปวดที่ Bangkok Interventional Clinic

เราให้ความสำคัญกับการรักษาเชิงลึก ที่ออกแบบให้เหมาะสมกับแต่ละบุคคล

• ประเมินและรักษาโดยแพทย์เฉพาะทางด้านการระงับปวด
• หัตถการระงับปวดเฉพาะจุด เพื่อลดอาการได้อย่างรวดเร็ว
• การให้ความรู้แก่ผู้ป่วย เพื่อร่วมวางแผนการดูแลตนเองอย่างยั่งยืน

เรามีเป้าหมายในการยกระดับคุณภาพชีวิตของทุกท่านที่เข้ามารับบริการให้ดีที่สุด หากคุณกำลังเผชิญกับอาการปวดที่ส่งผลต่อการใช้ชีวิตประจำวัน การประเมินที่ถูกต้อง และการรักษาที่เหมาะสม คือจุดเริ่มต้นของการเปลี่ยนแปลง

Bangkok Interventional Clinic – คลินิกดูแลอาการปวดและเส้นประสาท โดยแพทย์เฉพาะทาง